“Doe de test": het belang van preventie en screening in de strijd tegen darmkanker
Door Hannelore Huyghe
Elke dag krijgen in België 21 mensen de diagnose darmkanker. Zeven mensen overlijden er dagelijks aan. Toch is darmkanker een van de kankers waarbij preventie en vroegtijdige opsporing echt een verschil maken. In het kader van darmkankermaand gingen we in gesprek met dr. Luc Colemont en prof. dr. Dominique Vandijck van de organisatie Stop Darmkanker (www.stopdarmkanker.be). Hun boodschap is duidelijk: meer informatie en screening kunnen levens redden.
“Preventie is geen luxe, maar een must”
Volgens de experten ligt de focus in onze gezondheidszorg nog te vaak op behandelen, terwijl voorkomen minstens even belangrijk is. “Preventie is geen luxe”, zegt Dominique Vandijck. “Het is een must.”
Veel van de meest voorkomende aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten, diabetes en verschillende kankers, kunnen deels voorkomen worden door gezond te leven. “Factoren die het risico op ziekte aanzienlijk verhogen zijn overgewicht, roken, overmatig alcoholgebruik en een gebrek aan lichaamsbeweging.” Een gezonde levensstijl behouden speelt dus een cruciale rol bij darmkankerpreventie.
Preventie en screening gaan hand in hand
Zowel Luc Colemont als Dominique Vandijck schetsen hierbij nog een belangrijke kanttekening. “Een gezonde levensstijl draait niet om extremen, het belangrijkste advies is ‘alles met mate’. Dat betekent dus geen zwart-wit verandering, maar kleine veranderingen zoals minder suiker, meer vezelrijke voeding en voldoende beweging”.
Maar ook mensen die gezond leven, kunnen nog ziek worden. “Het is belangrijk dat een gezonde levensstijl je niet blind maakt om deel te nemen aan vroegtijdige screening. Preventie en screening gaan hand in hand.”
Een eenvoudige test die levens kan redden
Een van de belangrijkste wapens tegen darmkanker is screening. In Vlaanderen krijgen mensen tussen 50 en 74 jaar om de twee jaar automatisch een stoelgangtest toegestuurd.
Maar nog niet iedereen doet die test. “De deelname ligt vandaag rond 48 procent”, zegt Luc Colemont. “Dat betekent dat meer dan de helft van de mensen de test niet doet.” Nochtans is de test volgens hen heel eenvoudig. “De test is eigenlijk poepsimpel.”
De stoelgangtest spoort kleine hoeveelheden bloed op in de stoelgang, bloed dat je met het blote oog niet kan zien. Het resultaat kan normaal of afwijkend zijn. “Belangrijk om te weten is dus dat de test geen darmkanker opspoort, maar bloed. Als het resultaat afwijkend is, betekent dat dat er ergens bloedverlies is. Dan moet je verder onderzoek doen, meestal via een darmonderzoek.”
Vroeg ontdekken maakt een groot verschil
De impact van screening is duidelijk zichtbaar. “Door het bevolkingsonderzoek zien we in Vlaanderen ongeveer 30 procent minder darmkanker”, zegt Luc Colemont. “Binnen de doelgroep zien we zelfs bijna een halvering.”
Daarnaast worden tumoren vaker in een vroeg stadium ontdekt. “En dat maakt een wereld van verschil. Wanneer darmkanker vroeg wordt ontdekt, is de kans op genezing veel groter.” Vandaag ligt de overlevingskans in België rond de 70 procent, wat internationaal tot de beste resultaten behoort.
“Meer informatie (én communicatie) betekent minder darmkanker”
Volgens Colemont blijft bewustmaking cruciaal. “Wij geloven echt dat meer informatie en communicatie leidt tot minder darmkanker.” Daarom zijn campagnes en initiatieven zo belangrijk. In het kader van darmkankermaand wordt bijvoorbeeld ook het hoofdkantoor van i-mens tussen 16 maart 2026 en 23 maart 2026 blauw verlicht, de internationale kleur van darmkankerbewustzijn.
“Als zo’n actie ervoor zorgt dat iemand zijn test doet die al maanden in de kast ligt, dan heeft ze haar doel bereikt.”
1 boodschap om te onthouden
Als de experten 1 boodschap mogen meegeven, dan is die bijzonder eenvoudig.
Doe de test. Die test kan levens redden.